Bugun...


İrfan ONAN

facebook-paylas
14 Mayıs 2023 Seçimlerinin Analizi…
Tarih: 29-05-2023 13:10:00 Güncelleme: 03-06-2023 23:14:00


14 Mayıs 2023 Pazar günü yapılan Cumhurbaşkanlığı ve 28. Dönem Milletvekili Seçimleri için Türkiye genelinde yurtiçinde 53 milyon 993 bin 714 seçmen oy kullanırken yurtdışında toplam 1.839.461 oy kullanıldı. Kesin olmayan sonuçlara göre; Cumhurbaşkanlığı seçiminde Recep Tayyip Erdoğan: %49.52, Kemal Kılıçdaroğlu: %44.88, Sinan Oğan: %5.17, Muharrem İnce: %0.43 oy aldı.

 

Yine kesin olmayan sonuçlara göre Seçime giren Partilerin aldığı oy oranı da şöyle: AK Parti: %35.63, CHP: %25.35, MHP: %10.08, İYİ Parti: %9.69, Yeşil Sol Parti: %8.83, Yeniden Refah Partisi: %2.82, Zafer Partisi: %2.23, Türkiye İşçi Partisi: %1.73, Büyük Birlik Partisi: %0.99, Memleket Partisi: %0.92

 

Seçime Katılan İttifakların Oy Oranları da şöyle: Cumhur İttifakı: %49.46, Millet İttifakı: %35.02 Emek Ve Özgürlük İttifakı: %10.54, Ata İttifakı: %2.44, Sosyalist Güç İttifakı: %0.29

 

Türkiye, seçimini yaptı ve bu seçime göre Cumhurbaşkanlığı seçiminde mevcut adaylardan hiçbiri oyların %50+1’ni alamadı ve Cumhurbaşkanlığı seçimi 15 gün sonra 28 Mayıs 2023 tarihinde tekrarlanacak ikinci tur seçime kaldı.

 

Seçimlerin sonuçları hakkında hem Türkiye geneli hem de il ve parti bazında çıkardığım ufak notları sizinle paylaşacağım.

 

İstanbul 98 milletvekili ile Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne en fazla milletvekili gönderen kent olması sebebiyle önemli bir konuma sahip. Yüksek Seçim Kurulu’na göre 11 milyon 367 bin 598 sayısıyla Türkiye'de en fazla seçmen İstanbul'da bulunuyor. Cumhurbaşkanlığı seçiminde İstanbul’da Kemal Kılıçdaroğlu %48,56 ile 4,928,772 oy alırken Recep Tayyip Erdoğan %46,68 ile 4,738,680 oy aldı. AK Parti 40, CHP 31, Yeşil Sol Parti 8, İYİ Parti 8, MHP 5, TİP 3 milletvekili çıkardı. İstanbul’da Cumhur İttifakı %46,37 ile 48 milletvekili, Millet İttifakı %36,4 ile 39 milletvekili, Emek ve Özgürlük İttifakı %12,22 ile 11 milletvekili, ATA İttifakı %2,92 ile 0 milletvekili, Sosyalist Güç Birliği İttifakı %0,27 ile 0 milletvekili çıkarmıştır.

 

Seçimin Kazananları ve Kaybedenleri

 

-AK Parti; yüksek enflasyon, hayat pahalılığı, işsizlik ve depreme rağmen oylarında küçük bir gerileme  görülmesine karşın 268 milletvekili, Cumhur İttifakı milletvekili temsil oranı 323 milletvekili oldu. İlginç olan özellikle depremin yaşandığı illerin büyük çoğunluğunda birinci parti çıkmayı başardı.

 

-MHP, seçim öncesi anketlerde %7 baraj altı,üstü, kıl payı denilirken, %10,07 oy alarak 50 milletvekili ile mecliste oy oranına göre üçüncü parti, vekil sayısına göre dördüncü parti oldu. 2018 Genel Seçimlerinde aldığı %11 oy oranını koruyarak kazananlardan oldu.

 

- İYİ Parti ve Meral Akşener, altılı masadan kalkıp 72 saat sonra geri adım atarak dönmesi seçmen profilinde kayıp oluşturdu. Seçim sonucunda, İYİ Parti %9,69 oy oranıyla 43 milletvekili ile mecliste temsil edilecek. Meral Akşener’in CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun Cumhurbaşkanlığı adaylığına karşı gelmişti, Kılıçdaroğlu ile kazanamayız demişti. Yaşanan bu iki çelişki, seçmen kitlesinde karşılığını bularak oy oranında düşüş yaşanarak bekleneni veremedi. Genel Başkan Meral Akşener, bu yüzden hem tabanında hem de ittifak  içinde “Ben demiştim” diyerek sürpriz yapabilir.

 

- Seçimin kazananı yine Cumhur ittifakı üyesi, Yeniden Refah Partisi ve Genel Başkanı Dr. Fatih Erbakan, %2,81 oy oranı ile 5 milletvekili ile temsil edilecek. Cesareti ve tabanına olan güveni ile dikkatleri üzerine çekti. Millet ittifakı listelerinde giren Saadet Partisi, Demokrat Parti, Deva Partisi ve Gelecek Partisi’nin tersine cesareti ve tabanına olan güveni ile seçimlerde sürpriz bir oranda oy ile başarı kazanan Yeniden Refah Partisi yeni sürprizler yapmaya aday.

 

-İddiası olmayan DEVA, Gelecek, Demokrat ve Saadet Partisi seçime, Millet İttifakı çatısı içinde CHP listelerinden 40 milletvekili ile meclise girerek kazananların içinde yer aldı.

 

-Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce’nin kaset kumpası sonucunda adaylıktan çekilmesi sonucu, seçimin Kaybedenleri hanesine yazılması bir yana,  adaylıktan çekilmesine rağmen inadına Muharrem İnce diyen protest 236,097 seçmenin gözünde seçimin Kazananları olarak görünüyor.

 

-Seçimin neredeyse kilit noktası olarak çıkan ve ikinci turda anahtar olacağını gösteren ATA İttifakı Cumhurbaşkanı adayı Sinan Oğan, seçimin en bariz, en sürpriz kazananı oldu. Cumhurbaşkanı adayı Sinan Oğan %5,17 ile 2,831,208 seçmenin oyunu almıştı. Tabi ki bu oyun tamamı Sinan Oğan’a değil, Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce’nin Cumhurbaşkanlığı adaylığından çekilmesi sonucu TEPKİ ve EMANET oyları Sinan Oğan’a gitti. Bu sayede ikinci turda Sinan Oğan’a pazarlık konusunda elini güçlendirdi.

 

-Seçimin hem kaybedeni hem de kazananı Ekrem İmamoğlu olduğunu söyleyebilirim. Özellikle seçim sonuçlarının açıklanma öncesi beyanatları ile yanlış algı ile dikkatleri üzerine çekerek tepki almıştı. İmamoğlu’nun Genel başkanlık konusunda Cumhurbaşkanı seçimi ikinci turu sonrasında yıldızı parlayacaktır. Belediye Başkanlığından Genel Başkanlığa doğru yolu açılacağını öngörüyorum. Bu yüzden de kariyer açısından bu seçime dolaylı olarak girse de sonuçları itibariyle kazananlardan olacak gibi gözüküyor.

 

-Seçimin Kaybedeni, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu olacak gözüküyor. Nedenleri geçmişte kaybettiği seçimlerin son damlası bu seçim olması, HDP’nin açıktan Cumhurbaşkanlığında Kemal Kılıçdaroğlu’nu desteklemesi, PKK’nın dağ kadrosu kandilin açıktan desteklemesi, 6’lı masadaki iddiası olmayan ve oy oranı ile CHP’ye katkısı olmayan partilere 40 vekil vererek CHP’nin mecliste düşük temsili, Muharrem İnce’nin karşı aday olması, CHP’nin teşkilatı içindeki tepkiler vs. onun kaybedişine haklı nedenleri olsa da ikinci tur sonrası karar arifesi olacaktır. Kılıçdaroğlu için tek yol Cumhurbaşkanlığını ikinci turda kazanmak olmazsa siyasi hayatı sona ereceği gözüküyor.

 

Tavsiyeler

 

-14 Mayıs 2023 Cumhurbaşkanlığı ve 28. Dönem Milletvekili Seçimleri sonuçları gösterdi ki; Cumhurbaşkanlığı sisteminde revizyona gidilerek %50+1 şartı yumuşatılmalı yada değiştirilmelidir. Gerekçesi ise Türkiye Cumhuriyeti devletinin kaybedecek zamanı yok, ekonominin en önemli şartı olan “istikrar” durumunun beklentiye girmesi, geleceğin ne olacağı endişesi, çarkların durması çok zararlı bir durum ve acilen çözülmeli. Örnek; olmaz ya 28 Mayıs 2023’de iki adayın seçime girmesi sonucunda iki adaydan birinin seçilememesi, yada adaylardan birinin adaylıktan çekilmesi ya da seçmenin seçime katılma oranının düşük olması çok kötü sonuçlara sebep olabilir. Bu konuya dikkat çekmek istedim, ittifaklara rağmen %50+1 alınamıyorsa bence oran değiştirilmeli.

 

-Cumhurbaşkanlığı Yönetim Sisteminde Değişim olmalı, özellikle Başkanlık Sistemine bir revizyon yapılarak Parlamenter Sistemi güçlendirerek Başkanlığa entegre edilmeli. 14 Mayıs 2023 tarihinde yapılan Cumhurbaşkanlığı seçim sisteminin %50+1 Türkiye’ye uygun olmadığı ortaya çıktı. Seçim; demokrasinin gereği ancak şartlarda Milletin verdiği oylar oranında karşılık bulmalı.

 

-Ekonomi alanında da yeni bir model ile bireyin ekonomisini güçlendirecek tedbirlerin bir an önce alınarak ekonomi de güven tazelenmesi gerekli.

 

-Devletin piyasalarda üzerinde etkisini hissettirerek fahiş fiyat artışları konusunda tam denetime geçmesi şart.

 

-Türkiye’de seçim sonuçlarından da anlaşılacağı üzere Ulusal Milliyetçilik yükselişte, ister solda ister sağda fark etmez ülke için Milliyetçileri birleştiren lider gelecek dönemlerinde başkanı olur. Örnek, MHP, İYİ Parti, Zafer Partisi, Sinan Oğan…

 

Not : Sandığa gitmeyen yaklaşık 9-10 milyon seçmen var, onları oy kullanmaya ikna edici bir strateji ve bir söylem geliştirilmeli, “Vatanını seven, sandığa gelsin, Geleceği için Oy kullansın” gibi, çünkü ne kadar çok oy kullanılırsa, ülkenin geleceğinin şekillenmesi demokrasinin bir gereği…

 



Bu yazı 13707 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
HAVA DURUMU
YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Galatasaray 33 25 4 4 73 26 79 +47
2 Fenerbahçe 33 23 5 5 82 39 74 +43
3 Beşiktaş 34 22 4 8 70 31 74 +39
4 Adana Demirspor 33 18 6 9 70 41 63 +29
5 Başakşehir FK 33 15 10 8 45 34 53 +11
6 Trabzonspor 33 15 12 6 54 48 51 +6
7 Konyaspor 33 12 8 13 45 36 49 +9
8 Kayserispor 33 15 14 4 54 57 49 -3
9 Fatih Karagümrük 33 11 11 11 69 62 44 +7
10 Alanyaspor 34 11 15 8 52 62 41 -10
11 Kasımpaşa 33 11 15 7 40 52 40 -12
12 MKE Ankaragücü 33 11 16 6 40 47 39 -7
13 Antalyaspor 33 10 15 8 43 51 38 -8
14 Sivasspor 34 10 17 7 44 53 37 -9
15 İstanbulspor 33 10 18 5 40 61 35 -21
16 Giresunspor 33 8 15 10 37 56 34 -19
17 Ümraniyespor 33 6 18 9 44 59 27 -15
18 Gaziantep FK 33 6 20 7 31 63 25 -32
19 Hatayspor 33 6 22 5 19 74 23 -55
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 36 23 4 9 70 26 78 +44
2 Çaykur Rizespor 36 18 4 14 64 35 68 +29
3 Pendikspor 36 19 7 10 65 36 67 +29
4 Bodrumspor 36 18 10 8 55 34 62 +21
5 Sakaryaspor 36 20 14 2 59 47 62 +12
6 Eyüpspor 36 18 10 8 40 30 62 +10
7 Göztepe 36 17 9 10 45 28 60 +17
8 Manisa FK 36 15 10 11 53 47 56 +6
9 Keçiörengücü 36 16 12 8 59 47 56 +12
10 Bandırmaspor 36 15 11 10 55 58 55 -3
11 Boluspor 36 14 12 10 44 46 52 -2
12 Altay 36 11 14 11 45 45 41 0
13 Erzurumspor FK 36 11 16 9 43 48 39 -5
14 Tuzlaspor 36 11 20 5 42 52 38 -10
15 Gençlerbirliği 36 10 18 8 46 55 38 -9
16 Altınordu 36 9 19 8 41 57 35 -16
17 Adanaspor 36 6 23 7 32 76 25 -44
18 Denizlispor 36 7 24 5 35 67 23 -32
19 Yeni Malatyaspor 36 4 25 7 22 81 16 -59
Takım O G M B A Y P AV
1 Kocaelispor 38 25 4 9 73 28 84 +45
2 Bucaspor 1928 38 24 5 9 63 22 81 +41
3 İskenderunspor A.Ş. 38 23 7 8 65 31 77 +34
4 1461 Trabzon FK 38 22 8 8 62 27 74 +35
5 Van Spor FK 38 21 6 11 58 27 74 +31
6 Ankara Demirspor 38 20 7 11 65 32 71 +33
7 Karacabey Belediye Spor 38 19 8 11 55 31 68 +24
8 Fethiyespor 38 16 15 7 59 51 55 +8
9 Zonguldak Kömürspor 38 15 15 8 45 50 53 -5
10 Serik Belediyespor 38 14 13 11 54 43 50 +11
11 Kırşehir FSK 38 12 14 12 49 54 48 -5
12 Kırklarelispor 38 10 12 16 38 35 46 +3
13 Etimesgut Belediyespor 38 11 15 12 43 51 45 -8
14 Kastamonuspor 38 11 17 10 41 47 43 -6
15 Sarıyer 38 10 16 12 46 57 42 -11
16 Uşak Spor 38 8 21 9 37 64 33 -27
17 Balıkesirspor 38 6 22 10 32 76 25 -44
18 Pazarspor 38 4 23 11 29 79 23 -50
19 Adıyaman FK 37 5 24 8 22 70 23 -48
20 Diyarbekir Spor 37 2 26 9 18 79 15 -61
Takım O G M B A Y P AV
1 Yeni Mersin İY 34 19 4 11 49 21 68 +28
2 Belediye Derincespor 34 18 4 12 51 24 66 +27
3 Belediye Kütahyaspor 34 18 5 11 52 34 65 +18
4 52 Orduspor FK 34 19 8 7 54 34 64 +20
5 Nevşehir Belediyespor 34 16 8 10 52 40 58 +12
6 Karaköprü Belediyespor 34 16 10 8 44 32 56 +12
7 Karşıyaka 34 15 10 9 44 28 54 +16
8 Çatalcaspor 34 11 12 11 40 39 44 +1
9 Amasyaspor Futbol Kulübü 34 11 12 11 33 36 44 -3
10 Elazığspor 34 12 16 6 44 53 42 -9
11 1922 Konyaspor 34 11 15 8 42 47 41 -5
12 Hacettepe 1945 34 9 16 9 41 50 36 -9
13 Ağrı 1970 Spor 34 8 14 12 23 39 36 -16
14 Edirnespor 34 10 19 5 35 45 35 -10
15 1954 Kelkit Bld.Spor 34 7 13 14 25 35 35 -10
16 Yomraspor 34 7 14 13 36 42 34 -6
17 Eskişehirspor 34 6 20 8 39 69 26 -30
18 Şile Yıldızspor 34 5 18 11 29 65 26 -36
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 30/05/2023 Alanyaspor vs Kasımpaşa
 30/05/2023 Fatih Karagümrük vs Kayserispor
 30/05/2023 Fenerbahçe vs Antalyaspor
 30/05/2023 Giresunspor vs Trabzonspor
 30/05/2023 İstanbulspor vs Adana Demirspor
 30/05/2023 MKE Ankaragücü vs Galatasaray
 30/05/2023 Sivasspor vs Konyaspor
 04/06/2023 Adana Demirspor vs Başakşehir FK
 04/06/2023 Galatasaray vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/05/2023 Manisa FK 1 - 5 Pendikspor
 21/05/2023 Çaykur Rizespor 0 - 0 Altınordu
 21/05/2023 Bodrumspor 1 - 1 Göztepe
 Hük. Adanaspor 0 - 3 Samsunspor
 Hük. Yeni Malatyaspor 0 - 3 Denizlispor
 21/05/2023 Bandırmaspor 1 - 1 Gençlerbirliği
 21/05/2023 Eyüpspor 2 - 1 Keçiörengücü
 21/05/2023 Erzurumspor FK 2 - 0 Boluspor
 20/05/2023 Altay 3 - 1 Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/05/2023 Zonguldak Kömürspor 3 - 1 Pazarspor
 20/05/2023 Kastamonuspor 3 - 2 Kırşehir Futbol Spor Kulübü
 Hük. Adıyaman FK 0 - 3 Fethiyespor
 Hük. Diyarbekir Spor 0 - 3 Bucaspor 1928
 20/05/2023 Van Spor FK 8 - 0 Balıkesirspor
 20/05/2023 İskenderunspor A.Ş. 5 - 1 Uşak Spor
 20/05/2023 Etimesgut Belediyespor 2 - 0 Serik Belediyespor
 20/05/2023 1461 Trabzon FK 2 - 0 Kırklarelispor
 20/05/2023 Karacabey Belediye Spor 2 - 0 Sarıyer
 20/05/2023 Ankara Demirspor 1 - 0 Kocaelispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/05/2023 1922 Konyaspor 4 - 1 Hacettepe 1945
 20/05/2023 Belediye Kütahyaspor 4 - 1 1954 Kelkit Bld.Spor
 20/05/2023 Edirnespor 6 - 2 Şile Yıldızspor
 20/05/2023 Belediye Derincespor 3 - 0 Karaköprü Belediyespor
 20/05/2023 52 Orduspor FK 2 - 1 Amasyaspor Futbol Kulübü
 20/05/2023 Elazığspor 0 - 4 Karşıyaka
 20/05/2023 Nevşehir Belediyespor 3 - 2 Eskişehirspor
 20/05/2023 Yeni Mersin İdman Yurdu 5 - 1 Yomraspor
 20/05/2023 Çatalcaspor 2 - 0 Ağrı 1970 Spor
SON YORUMLANANLAR
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
GAZETEMİZ

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
YUKARI